آخرین اخبار

22. مهر 1394 - 8:42   |   کد مطلب: 989
فريدون داوري شاعر، نویسنده و محقق کهگیلویه و بویراحمد متولد سال 1341 است كه به عنوان يكي از بزرگترين شاعران لر شناخته شده و با ادبيات فارسي آشنايي كامل دارد و تاکنون نیز ده ها اثر از اين شاعر و نويسنده هم استانی به چاپ رسيده است.
http://www.ghalamedena.ir/

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دانش آموزان کهگیلویه و بویر احمد(قلم دنا)، خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی شاعر بزرگ سدهٔ هشتم برابر  قرن چهاردهم ميلادي  یکی از سخنوران نامی جهان است. بیش‌تر شعرهاي او غزل هستند که به‌ غزلیات حافظ شهرت دارند او از مهم‌ترین تأثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود و هرساله در تاریخ 20 مهر ماه مراسم بزرگ‌داشت حافظ در محل آرامگاه او در شيراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود كه این روز را روز بزرگداشت حافظ نامیده‌اند.

به همين خاطر با فريدون داوري يكي از شاعران نامدار استان و كشور كه از پيشكسوتان و  برجسته ترين شاعران شعر لري مي باشد هم سخن شديم تا از ادبيات ايران و بخصوص حافظ بيشتر بدانيم، اين مصاحبه به شرح زير است.

 

به نظر شما حافظ در ادبيات فارسي چه جايگاهي دارد و مهمترين ويژگي شعر حافظ در چيست؟

 

به تعبیر عزیزی که میفرمود :

تخم نیکی کاشت فروسی نظامی آب داد          سعدیش خرمن زد و ما خوشه چینی میکنیم

حافظ معروف به لسان الغیب انقلابی را در غزل ایجاد کرد تلفیق عشق آسمانی با عشق زمینی،یعنی اتصال بین اندیشه های مولانا و سعدی را انجام داد.

از مهمترین ویژگی های غزلیات حافظ زیبایی های،هنری و ادبی آن است.در حوزه صناعات ادبی،معانی ابیات به واسطه اینکه تحت تاثیر تفسیر زمخشری بوده با این تفسیر به اعجاز بلاغی قرآن پرداخته و تاثیرات زیادی در ساختار غزل های حافظ از این اعجاز بلاغی می توان دید،تا آنجا که خود می فرماید:

عشقت رسد به فریاد ار خود بسان حافظ      قرآن زبر بخوانی در چهارده روایت

و در جايي ديگر مي سرايد:

هر چه دارم همه از دولت قرآن دارم

حافظ از سلمان ساوجي، سعدي و خواجوي كرماني تاثير پذيرفته است ولي در اقيانوس عرفاني مولانا دل به درياي زده و در غزليات معمار زبان فارسي(سعدي) عشق مجازي را تجربه كرد و انگبيني ممزوج از اين دو در كام ادب دوستان ريخته كه مزه آن هيچ گاه از ذائقه ها نخواهد رفت.

 

يكي از نكات برجسته اين شاعر نامدار رند بودن آن است و خيلي جاها بسياري از محتساب و صوفيان را مورد نقد قرار داده و غير آشنا را مورد خطاب قرار دارده و معمولا به تعريض بسياري از مدعيان را با نيش سخن تنبيه نموده است.

آنجا كه صوفي از باده به اندازه خورد نوشش باد         ورنه انديشه ي اين كار فراموشش باد

يا جايي ديگر مي سرايد:

گر مسلماني از اين است كه حافظ دارد       واي اگر از پس امروز بود فردايي

 در عين حال حافظ در حوزه اجتماعات با لسان شعر و بصيرت باطني حاكمان، اعوان و انصار آنها را مورد خطاب قرار داده است.

 

چرا به خواجه شمس الدين لقب لسان الغيب دادند؟

خواجه شمس الدين استادي داشته كه هرگاه حافظ در كلاس حاضر مي شده مي گفت بخوان تا بدانيم به تو چه الهام شده و به همين خاطر حافظ به لسان الغيب شهرت گرفت.

دوش ديدم كه ملائك در ميخانه زدند      گل آدم بسرشتند و به پيمانه زدند

ساكنان حرم ستر عفاف ملكوت            با من راه نشين باده مستانه زدند

آسمان بار امانت نتوانست كشيد           قرعه كار به نام من ديوانه زدند

 

يا آنجا كه مي فرمايد:

فاش مي گويم و از گفته خود دلشادم      بنده عشقم و از هر دو جهان آزادم

طائر گلشن قدسم چه دهم شرح فراق     كه در اين دامگه حادثه چون افتادم

من ملك بودم و فردوسبرين جايم بود      آدم آورد در اين دير خراب آبادم

نيست بر اوح دلم جز الف قامت يار        چه كنم حرف دگر ياد نداد استادم

 

گاهي آنچنان عاشقانه مي نالد كه انسان را به تجعب وا ميدارد؛

زلف آشفته و خوي كرده و خندان لب و مست      پيرهن چاك و غزل خوان و صراحي در دست

نرگسش عربده جوي و لبش افسوس كنان           نيم شب، دوش به بالين من آمد بنشست

سر فراگوش من آورد به آواز حزين                گفت: اي عاشق ديرينه من، خوابت هست

 

فريدون داوري

چرا به خواجه شمس الدين حافظ مي گفتند؟

يكي ديگر از مواردي كه در مورد حافظ بايد بدانيم اين است كه تخلص حافظ بخاطر حفظ قرآن بوده و علاوه بر حافظ بودن به 14 روايت قاريان آن زمان قرآن مي خوانده و با قرآن مانوس بوده است.

 

منظور از شاخه نبات حافظ چيست؟

معتقد هستند حافظ معشوقه اي داشت كه اسم مستعار آن شاخه نبات بوده است، محمد گل اندام كه اشعار حافظ را جمع آوري كرده به اين نكته اشاره مرده است.

 

تفاوت  حافظ با ديگر شاعران پارسي گو در چيست؟

حافظ شاعر بي بديلي است اگر نظامي در پنج گنج خود شاهكارهايي از اعجاز بلاغي، صناعي، لفظي و معنوي آورده است، حافظ هم زيبا درخشيده وهمانگونه كه نكته سنجي سعدي در غزلياتش بسيار دلنشين است حافظ هم كلامي نمكين و دلنشين را ارائه داده است.

گويي غزليات شمس و انديشه مولانا را بارها مرور كرده و با نظامي و سعدي در هم آميخته تا كام تشنه غزل را از اين باده آسماني سيراب و سرمست كند.

 

به نظر شما كدام غزل سراي معاصر از حافظ درس گرفته است ؟

مي توان گفت ميراث دار غزل معاصر شهريار است كه هم به حافظ ارادت داشته و هم به غزلياتش عنايتي ويژه داشته و از آن تاثير پذيرفته است

 

در خصوص سبك هاي ادبي و شعرسرايي از گذشته تا كنون توضيح مختصري بفرماييد؟

در گذشته اغلب شعرا داراي حكمت بودند و با مكاتب مختلف آشنايي داشتند، سبك خراساني كه نقطه آغازين بود شعر معمولا ساده بوده و كمتر از معاني و بيان ادبي پيچيده استفاده مي شده و بخش اعظمي از آن مديحه سرايي و مدح پادشاهان بوده اما در همان زمان تعدادي از شاعران بوده كه كارهاي بزرگي انجام دادند مانند فردوسي كه كمر همت به نگه داشتن زبان فارسي بست و دوران هاي مختلف باستاني(اسطوره اي)، تاريخي و پهلواني را سروده و سي سال براي زنده نگه داشتن زبان فارسي تلاش كرده است همچنين بزرگاني چون خيام، حافظ، سعدي و مولانا كه فراتر از مرزها جهاني شدند و ئر دوره سبك عراقي شاهكارهاي عظيمي را خلق كردند.

در زمينه قصيده سرايي نيز قصيده سراياني چون خاقاني و ناصرخسرو قصايد بي بديلي سرودند كه همچنان ماندگار هستند.

در سبك هندي هم نازك خيالي و مضمون آفريني رونق گرفت مضاميني چون وقوع(واقعه سرايي) و راسوخ مانند وحشي بافقي انديشه هاي بجامانده از شاعران آن روزگار است و همچنين دوران بازگشت ادبي در اصفهان رخ داد تا اينكه ادبيات مشروطيت يك نوع ادبيات اجتماعي شده و مبارزه با هيئت حاكمه را دنبال مي كرد.

ظهور نيما و شعر نو انقلابي در ادبيات به وجود آورد و ظهور چهره هاي چون شهريار در غزل، اخوان ثالث، فروغ، سهراب سپهري و شاملو فصل جديد و بسيار تاثير گذاري را رقم زد.

 

به شاعران جديد چه توصيه داريد؟

آنچه براي شاعران جديد بسيار مهم است پرهيز از جشنواره زدگي است بايد با مطالعه بيشتر و آشنايي با مكاتب مختلف دورن و برون مرزي سطح علمي خود را بالا ببرند، بايد توجه داشته باشند كه هويت ما در ادبيات هنر زيبا و ارزشمند است و بايد معنويات، اخلاق، عشق، عرفان، جوانمردي و فضائل اخلاقي را در شعر بيان كنند و از برهنگي فرهنگي و ابتذال بپرهيزند.

 

انتهاي پيام/ش

دیدگاه شما